Hơn 90% cử nhân do Khoa Công tác xã hội đào tạo làm việc đúng chuyên ngành

“Từ thực tiễn cho thấy sinh viên tốt nghiệp chuyên ngành Công tác xã hội có thể làm việc trong môi trường rất đa dạng, thuộc các lĩnh vực xã hội khác nhau”, PGS.TS Đỗ Hạnh Nga, Trưởng khoa Công tác xã hội cho biết.


Chiến dịch mùa hè xanh: đội hình Tổ chức và phát triển cộng đồng do sinh viên khoa Công tác xã hội thực hiện.

* Xin chào Phó Giáo sư, xin Phó Giáo sư cho biết thông tin tổng quan về khoa Công tác xã hội. 

Khoa Công tác xã hội (Department of Social Work) được thành lập ngày 08 tháng 05 năm 2006 tại trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn - Đại học Quốc gia Tp. HCM, và cũng là một trong những khoa Công tác xã hội đầu tiên được thành lập khi so sánh với các trường đại học khác ở Việt Nam. Trải qua 9 năm hoạt động, khoa Công tác Xã hội đã có những bước phát triển vượt bậc cả về đội ngũ giảng viên, chương trình đào tạo, cơ sở vật chất và các mối quan hệ với các cơ sở xã hội trong Tp. Hồ Chí Minh và các tỉnh phía nam. Cho đến nay, Khoa Công tác xã hội đã trở thành một cơ sở đào tạo có uy tín và có nhiều tiềm năng phát triển.

Khoa CTXH hiện có 19 giảng viên với 5 Phó giáo sư và tiến sĩ, 10 thạc sĩ và 04 chuyên viên. Trong đó có 03 giảng viên đang làm nghiên cứu sinh tiến sĩ ở Mỹ, Úc và Đài Loan và 01 giảng viên đang học thạc sĩ ở Thái Lan. Giảng viên khoa CTXH được đào tạo từ nhiều nguồn khác nhau trong và ngoài nước (Việt Nam, Nga, Mỹ, Úc, Phillipines, Đài Loan, Thái Lan). Với một đội ngũ giảng viên như hiện nay, khoa đủ sức đào tạo sinh viên bậc cử nhân và bậc sau đại học ngành CTXH.

Kể từ khi được thành lập đến nay, Khoa CTXH đã và đang đào tạo được gần 900 sinh viên chính quy và có 5 khóa sinh viên tốt nghiệp ra trường. Theo khảo sát cựu sinh viên, có hơn 90% cử nhân do Khoa Công tác xã hội đào tạo ra trường đều làm việc đúng chuyên ngành. Ngoài việc giảng dạy cho sinh viên, Khoa Công tác xã hội còn tiến hành hoạt động tham vấn tâm lí và thực hành công tác xã hội cho nhiều đối tượng khác nhau với sự hợp tác của các chuyên gia trong và ngoài nước, mở nhiều lớp học đào tạo kĩ năng, kiến thức liên quan đến công tác xã hội cho các đơn vị, tổ chức xã hội ở nhiều địa phương.


Sinh viên Công tác xã hội thực tập phát triển cộng đồng tại Vĩnh Long.

* Đối với hệ đại học tại khoa, sinh viên sẽ học khối kiến thức gì, thưa Phó Giáo sư?
Chương trình đào tạo cử nhân Công tác xã hội của khoa được xây dựng công phu ngay từ khi mới thành lập khoa với sự tham khảo chương trình đào tạo từ nhiều trường khác nhau và đóng góp ý kiến của các chuyên gia trong và ngoài nước. Chương trình đào tạo được xem xét, chỉnh lý hàng năm sau khi tham khảo ý kiến của các chuyên gia, giảng viên, các doanh nghiệp và ý kiến từ phía người học. Chương trình đào tạo có 148 tín chỉ với 46 tín chỉ thuộc khối Kiến thức giáo dục đại cương và 102 tín chỉ thuộc khối kiến thức giáo dục chuyên nghiệp (bao gồm: Kiến thức cơ sở ngành CTXH, Kiến thức chung của ngành CTXH và kiến thức chuyên ngành). Khoa đã xây dựng chuẩn đầu ra cho ngành CTXH với yêu cầu sinh viên ngành CTXH sau khi tốt nghiệp cần nắm vững kiến thức chuyên ngành công tác xã hội (CTXH cá nhân, CTXH nhóm, phát triển cộng đồng, an sinh xã hội); sinh viên có đủ phẩm chất đạo đức của người nhân viên CTXH và nắm vững các quy điều đạo đức của ngành CTXH; sinh viên cần có các kỹ năng của nghề CTXH như kỹ năng làm việc nhóm, kỹ năng làm việc độc lập, kỹ năng giải quyết vấn đề.... Bên cạnh đó, sinh viên cần có đủ trình độ để xây dựng và quản lý dự án CTXH, biết sử dụng ngoại ngữ để đọc tài liệu chuyên ngành CTXH.

Khoa đang gấp rút hoàn thiện Chương trình đào tạo Thạc sĩ Công tác xã hội và dự kiến sẽ tuyển sinh đào tạo cao học vào cuối năm 2015.

Bạn có thể xem cụ thể Chương trình đào tại khi tải tại đây

* Thưa Phó Giáo sư, ngoài hoạt động học tập, sinh viên khoa có thể tham gia những hoạt động ngoại khóa nào? Và những hoạt động này giúp ích gì cho sinh viên?
Ngoài hoạt động học tập, sinh viên khoa CTXH tham gia rất nhiều hoạt động ngoại khóa do Đoàn – Hội khoa CTXH tổ chức. Đoàn - Hội khoa CTXH hiện nay đang được đánh giá là một trong những tổ chức Đoàn - Hội mạnh của trường ĐH KHXH&NV. 

Các hoạt động của Đoàn - Hội Khoa CTXH được tổ chức phù hợp với Chủ điểm hoạt động của từng năm học, phù hợp với nhu cầu mở rộng kiến thức, nhu cầu tham gia của các bạn đoàn viên - thanh niên khoa CTXH. Trong suốt năm học, từ tháng 9 đến tháng 6 hàng năm, mỗi tháng đều có một đến hai hoạt động do Đoàn - Hội khoa CTXH tổ chức. Sinh viên tham gia các hoạt động thể dục thể thao, giao lưu văn hóa - văn nghệ do Đoàn – Hội khoa, Nhà trường tổ chức. Những hoạt động sinh hoạt học thuật, giao lưu quốc tế rất được Ban chủ nhiệm khoa chú trọng với những hội thi Tri thức vàng, Giao lưu tìm hiểu kiến thức liên quan đến các lĩnh vực Công tác xã hội,…Bên cạnh đó, Đoàn – Hội còn tổ chức những hoạt động quan tâm đến đời sống tinh thần của sinh viên như chương trình “Cung bậc yêu thương”, giao lưu với sinh viên ăn tết xa quê,…Tháng 5 hàng năm, sinh viên toàn khoa có những hoạt động hướng đến lễ kỷ niệm ngày thành lập khoa (08/05/2006). Đây là dịp để Cựu sinh viên và sinh viên các khóa giao lưu, trao đổi kinh nghiệm, xây dựng thành hoạt động truyền thống của khoa. Đặc biệt, Đoàn - Hội khoa CTXH luôn có những hoạt động đặc biệt dành cho tân sinh viên (sinh viên năm thứ nhất), các bạn sẽ được tham gia chuỗi chương trình chào đón Tân sinh viên với hoạt động chủ điểm là Hội trại kỹ năng “Ươm mần Công tác xã hội”. Tân sinh viên còn được hướng dẫn phương pháp học đại học, nghiên cứu khoa học, định hướng nghề nghiệp. 

Từ tháng 7 đến tháng 8 hàng năm, sinh viên khoa CTXH sẽ tình nguyện tham gia chiến dịch Xuân tình nguyện và Mùa hè xanh. Dưới sự tổ chức có kinh nghiệm của Đoàn - Hội khoa CTXH, đây là cơ hội để các bạn sinh viên áp dụng kiến thức chuyên ngành CTXH vào thực tế ở địa phương. Chẳng hạn, trong chiến dịch Mùa hè xanh, khoa có hai mặt trận: Ong mở đường và Tổ chức phát triển cộng đồng. Sinh viên sẽ được tiếp cận, làm việc trực tiếp với thân chủ, người dân ở cộng đồng. Từ đó, sinh viên thực hiện các công cụ, lập kế hoạch, xây dựng dự án hỗ trợ cho thân chủ, cộng đồng.


Sinh viên Công tác xã hội tham gia nghiên cứu khoa học.

Hiện nay, khoa Công tác xã hội còn có hai Câu lạc bộ Ngôn Ngữ Ký hiệu và Câu lạc bộ Kỹ năng Công tác xã hội. Sinh viên tham gia hoạt động tại hai CLB sẽ được học ngôn ngữ ký hiệu để giao tiếp và làm việc với người khiếm thính, kỹ năng làm việc nhóm, sinh hoạt trò chơi, quản trò, chia sẻ kinh nghiệm tham gia hoạt động cộng đồng,… Bên cạnh đó, Đoàn – Hội khoa CTXH, cán bộ phụ trách công tác sinh viên, các bạn cựu sinh viên thường xuyên giới thiệu các hoạt động tình nguyện trong và ngoài trường để sinh viên tham gia rèn luyện bản thân, áp dụng kiến thức vào thực tế. Đây là cơ hội để sinh viên xây dựng mối quan hệ, tìm kiếm cơ hội thực tập – thực tế và việc làm sau khi tốt nghiệp.

* Một trong những hoạt động mà sinh viên rất cần đó là thực tập thực tế để họ có thể ứng dụng kiến thức đã học vào thực tiễn. Vậy, hoạt động thực tập thực tế của sinh viên khoa được tổ chức như thế nào? Và đâu là điểm mạnh của cử nhân Công tác xã hội khi tốt nghiệp và tham gia vào thị trường lao động?

Công tác xã hội là một ngành khoa học ứng dụng làm việc trực tiếp với con người. Để trở thành một nhân viên xã hội chuyên nghiệp, ngoài lý thuyết được học trên giảng đường, sinh viên cần phải có kiến thức thực tế về các lĩnh vực có liên quan. Bên cạnh đó, sinh viên cũng cần được trang bị kỹ năng và rèn luyện tác phong chuyên nghiệp theo nguyên tắc của ngành. Do đó, ngoài các học phần trên lớp, sinh viên còn được cọ sát và trải nghiệm thực tế thông qua các học phần thực hành, thực tập. 

Khoa Công tác xã hội không chỉ là một trong những Khoa có chương trình đào tạo với số tín chỉ thực hành - thực tập cao nhất trong toàn trường mà khi so sánh với chương trình đào tạo công tác xã hội của các trường đại học trong cả nước thì vẫn có sự vượt trội cả về số lượng lẫn chất lượng. Với 17 tín chỉ thực hành - thực tập trong toàn bộ khung chương trình, ngay từ năm nhất sinh viên đã được tham gia các đợt kiến tập tại cơ sở xã hội để quan sát, ghi nhận và tổ chức sinh hoạt, giao lưu với đối tượng hưởng lợi tại cơ sở, qua đó sinh viên bắt đầu định hình về một số mô hình hoạt động và vai trò của người nhân viên xã hội. Đến năm thứ hai, sinh viên sẽ chính thức đi thực tập tại cơ sở với thời gian 12 tuần, mỗi tuần 2-3 buổi, sinh viên sẽ hỗ trợ các nhân viên tại cơ sở tổ chức các hoạt động theo thỏa thuận hơp tác và cam kết giữa các bên có liên quan. Trong năm thứ ba, sau khi được học lý thuyết về phát triển cộng đồng, sinh viên sẽ có 1 tháng cùng ăn cùng ở cùng làm với người dân địa phương, tiến hành thâm nhập cộng đồng, sử dụng các công cụ đồng tham gia để đánh giá và tìm ra vấn đề của cộng đồng, từ đó xây dựng và thực hiện một số hoạt động trong dự án. Năm cuối cùng (năm thứ tư), sinh viên sẽ thực tập trong cả hai học kỳ. Học kỳ I, sinh viên thực tập công tác xã hội với cá nhân, thực hiện thu thập thông tin, đánh giá, viết hồ sơ xã hội, lập kế hoạch và thực hiện hỗ trợ từ 01 đến 02 cá nhân (thân chủ) gặp vấn đề khó khăn trong thời gian 3 tháng. Học kỳ II, sinh viên sẽ thực tập toàn thời gian, vừa làm việc như một nhân viên tại cơ sở vừa tiến hành hỗ trợ thân chủ, làm công tác xã hội với nhóm và phát triển cộng đồng.


Sinh viên Công tác xã hội giao lưu với sinh viên quốc tế.

 Điểm nổi bật trong hoạt động thực hành - thực tập của Khoa Công tác xã hội đó là mạng lưới hơn 60 cơ sở luôn sẵn sàng đón nhận sinh viên thực tập. Đồng thời, sinh viên luôn nhận được sự hỗ trợ, hướng dẫn, kiểm tra và giám sát thường xuyên của Kiểm huấn viên trường (giảng viên của khoa CTXH) để đôn đốc, nhắc nhở cũng như định hướng cho sinh viên. Sau mỗi đợt thực tập, Khoa đều tiến hành lượng giá rút kinh nghiệm và đưa ra giải pháp cải tiến. Vì vậy mảng thực hành thực tập của Khoa luôn được trường và các cơ sở xã hội đánh giá cao. Chính đều này cũng là ưu điểm nổi bật trong đào tạo cử nhân CTXH của khoa CTXH trường ĐH KHXH&NV. Thực tế đã chứng minh qua khảo sát ý kiến của nhà tuyển dụng các năm 2013 và 2015, sinh viên của khoa CTXH sau khi tốt nghiệp đại học đã có thể làm việc được ngay mà không cần phải đào tạo lại giống như một số ngành đào tạo khác. 

* Thưa Phó Giáo sư, cử nhân Công tác xã hội sau khi tốt nghiệp có thể làm việc trong các lĩnh vực nào, triển vọng thành công ra sao?
Sau khi có bằng cử nhân Công tác xã hội, bạn có nhiều cơ hội tìm việc làm vì đây là ngành học đã có CHỨC DANH VÀ MÃ SỐ ngạch viên chức công tác xã hội (do Bộ nội vụ ban hành năm 2010) nên nơi nào chấp nhận bạn vào làm việc thì bạn sẽ được hưởng lương cũng như các chế độ làm việc theo quy định hiện hành của nhà nước. Nếu bạn muốn tiếp tục con đường học vấn thì bạn có thể tiếp học cao học Công tác xã hội tại trường ĐH Khoa học Xã hội và Nhân văn - ĐHQG.HCM. Hoặc bạn có thể chọn cách đi làm một thời gian cho có kinh nghiệm, sau đó mới trở về trường đại học để học cao học. 

Đặc điểm nghề CTXH
Nhân viên xã hội làm việc với những người dễ bị tổn thương (bao gồm mọi lứa tuổi, từ trẻ em đến người già), hỗ trợ họ vượt qua những thời điểm khó khăn trong cuộc sống và bảo vệ họ tránh khỏi bị tổn hại. Mối quan hệ giữa người nhân viên xã hội và người dễ bị tổn thương được gọi là mối quan hệ giữa nhân viên xã hội và thân chủ (hay còn gọi là khách hàng hoặc người sử dụng dịch vụ). 

Vai trò của nhân viên xã hội là hỗ trợ cho người sử dụng dịch vụ có thể tự giúp chính mình (điều này hoàn toàn khác với quan điểm làm từ thiện). Nhân viên xã hội duy trì mối quan hệ chuyên nghiệp với người sử dụng dịch vụ, hoạt động như người hướng dẫn và người biện hộ cho thân chủ. Đôi khi, người nhân viên xã hội cần phải sử dụng khả năng đánh giá chuyên môn của mình để đưa ra những quyết định khó khăn mà không phải thân chủ sử dụng dịch vụ nào cũng muốn đón nhận. 

Các lĩnh vực hoạt động tiêu biểu
- Công tác xã hội với gia đình và trẻ em. 
- CTXH với người cao tuổi;
- CTXH với người khuyết tật (khó khăn về học tập và về thể chất);
- CTXH trong lĩnh vực tội phạm; 
- CTXH trong lĩnh vực sức khỏe tâm thần;
- CTXH trường học;
- CTXH trong bệnh viện;
- CTXH với những người lạm dụng rượu và ma túy;
- CTXH với những người vô gia cư.
- Xây dựng và quản lý Dự án CTXH
- Xây dựng và quản lý các dự án phát triển cộng đồng

Một số nhiệm vụ mà nhân viên xã hội cần phải thực hiện:
- Phỏng vấn người sử dụng dịch vụ và gia đình để đánh giá và xem xét tình trạng của họ;
- Đánh giá và viết báo cáo đánh giá (đôi khi phối hợp với các chuyên gia khác) đáp ứng với những tiêu chuẩn và thời gian cụ thể;
- Cung cấp thông tin và hỗ trợ thân chủ và gia đình của họ sử dụng dịch vụ;
- Tổ chức và quản lý các hoạt động hỗ trợ thân chủ, các nhóm và cộng đồng một cách tốt nhất;
- Giới thiệu và hỗ trợ thân chủ, nhóm hoặc cộng đồng lựa chọn dịch vụ cụ thể; 
- Liên lạc, giới thiệu thân chủ/ nhóm hoặc cộng đồng đến các cơ sở xã hội khác; 
- Tham gia làm việc trong các nhóm đa ngành, các cuộc họp liên quan, ví dụ: bảo vệ trẻ em, sức khỏe tâm thần;
- Giữ gìn hồ sơ chính xác và chuẩn bị báo cáo cho các hành động pháp lý;
- Cung cấp chứng cứ tại tòa án, biện hộ cho thân chủ;
- Tham gia tập huấn và giám sát;
- Xây dựng dự án và điều hành dự án. 

Từ những nội dung miêu tả ở trên cho thấy sinh viên tốt nghiệp chuyên ngành Công tác xã hội có thể làm việc trong một môi trường rất đa dạng, thuộc các lĩnh vực xã hội khác nhau, từ các cơ quan hành chính sự nghiệp, các trung tâm, cơ sở xã hội trực thuộc nhà nước; đến các tổ chức phi chính phủ trong và ngoài nước; các công ty, doanh nghiệp xã hội; các cơ sở của tôn giáo, tư nhân hoạt động trong các lĩnh vực hỗ trợ và phát triển con người. Cụ thể hơn, các cử nhân ngành CTXH có thể làm việc tại các cơ quan thuộc ngành Lao động - Thương binh và Xã hội các cấp, hoặc tại cơ sở cung cấp dịch vụ xã hội cho các đối tượng xã hội khác nhau thuộc các lĩnh vực như y tế, giáo dục, pháp luật, phúc lợi xã hội (các trường đại học, cao đẳng, các trường học, các trung tâm tư vấn giáo dục, các mái ấm nhà mở, các bệnh viện, các trung tâm bảo trợ xã hội, các chương trình/Dự án phi chính phủ,...). Bên cạnh đó, họ cũng có thể làm việc độc lập với vai trò là nhân viên xã hội, kiểm huấn viên, nhà nghiên cứu, hay cán bộ hoạch định chính sách xã hội

Phát triển sự nghiệp
Sau khi có bằng cử nhân, bạn sẽ có nhiều cơ hội làm việc trong lĩnh vực công tác xã hội. Thời gian đầu, bạn làm việc với vai trò là nhân viên xã hội trong các cơ quan/ cơ sở và bạn làm việc trực tiếp với thân chủ, hoặc với gia đình, hoặc với cộng đồng. Sau đó, khi đã tích lũy được kinh nghiệm làm việc, bạn có thể được thay đổi vai trò làm việc của mình; chẳng hạn, từ chỗ là người làm việc trực tiếp với trẻ em rồi bạn được chuyển sang làm công việc cho nhận con nuôi. Hoặc có thể được chuyển sang chuyên môn khác; chẳng hạn như từ chỗ làm việc với trẻ em thì chuyển sang làm việc với người già. 

Sau thời gian ba hoặc năm năm kinh nghiệm, bạn có thể được làm nhiệm vụ quản lý ở cấp cao hơn, có thể được phân công làm quản lý nhóm nhân viên xã hội... Do đó bạn sẽ giảm việc làm trực tiếp với thân chủ/ khách hàng và gia tăng sự tham gia vào những lĩnh vực quản lý, tài chính và chính sách. 

Một sự chuyển đối khác là bạn có thể trở thành một nhà giáo dục, một người hướng dẫn thực hành. Vai trò này cho phép bạn tham gia vào việc giám sát và quản lý sinh viên ngành CTXH hoặc giám sát những nhân viên xã hội có ít kinh nghiệm hơn.

Nếu bạn có điều kiện học nâng cao trình độ, học thạc sĩ/ tiến sĩ chuyên ngành CTXH thì bạn sẽ càng có điều kiện thăng tiến hơn trong nghề nghiệp của mình. 

* Xin cho biết những gửi gắm của Trưởng khoa Công tác xã hội cho những học sinh đang có ý định đăng ký xét tuyển vào ngành?
Đối với bất cứ một ngành học nào cũng vậy, không chỉ riêng Công tác xã hội, các em khi đăng ký thi tuyển cần tìm hiểu rõ về ngành để tự đánh giá xem liệu mình có thật sự phù hợp và mong muốn được học. Nhiều sinh viên khi lựa chọn ngành Công tác xã hội có thể vì một động cơ vô cùng cao đẹp là muốn mình trở thành những người giúp ích cho xã hội, muốn gắn bó và hoạt động trong nghề; nhưng cũng có sinh viên chỉ vì vô tình, vì không còn lựa chọn nào khác; vì ngành học lấy điểm thấp hoặc đơn giản chỉ vì tò mò hay vì để có bằng đại học còn sau đó làm gì thì không mấy quan tâm. Nhiều người khi nói về Công tác xã hội thường dùng các mỹ từ nào là nghề cao quý, nghề bác sĩ xã hội, nghề cứu người… nhưng đằng sau những mỹ từ đó là vô vàn khó khăn, thử thách mà người nhân viên xã hội phải đối mặt vì công việc của họ là làm việc với những người yếu thế, người có hoàn cảnh khó khăn. Vì vậy, nếu không thật sự xuất phát từ cái tâm, không thật sự nghiêm túc trong việc lĩnh hội kiến thức và không chấp nhận dấn thân, trải nghiệm để rèn luyện kỹ năng, trau dồi đạo đức thì Công tác xã hội không phải là một sự lựa chọn phù hợp. Ngược lại, nếu các em đã xác định được con đường để hướng tới trở thành một nhân viên xã hội trong tương lai, với những kiến thức, kỹ năng được trang bị, thêm vào đó là vốn tiếng Anh thành thạo thì cơ hội việc làm sẽ luôn rộng mở và các em sẽ đạt được điều mà các em mong muốn!

Xin cảm ơn Phó Giáo sư!

Chỉ tiêu và danh sách tổ hợp môn xét tuyển đại học Trường ĐH KHXH&NV năm 2017: tải tại đây

KHOA CÔNG TÁC XÃ HỘI
Phòng A108, số 10 – 12 Đinh Tiên Hoàng, phường Bến Nghé, quận 1, TP.HCM
Điện thoại: 08.38293828 (xin số 150)
Website: http://ctxh.hcmussh.edu.vn/

TRANG THÔNG TIN TUYỂN SINH
Góp ý
Họ và tên: *  
Email: *  
Tiêu đề: *  
Mã xác nhận:
 
 
RadEditor - HTML WYSIWYG Editor. MS Word-like content editing experience thanks to a rich set of formatting tools, dropdowns, dialogs, system modules and built-in spell-check.
RadEditor's components - toolbar, content area, modes and modules
   
Toolbar's wrapper  
Content area wrapper
RadEditor's bottom area: Design, Html and Preview modes, Statistics module and resize handle.
It contains RadEditor's Modes/views (HTML, Design and Preview), Statistics and Resizer
Editor Mode buttonsStatistics moduleEditor resizer
 
 
RadEditor's Modules - special tools used to provide extra information such as Tag Inspector, Real Time HTML Viewer, Tag Properties and other.